زمانی که شروع به دیدن سریال فرار از زندان کردم هنوز در حال و هوای سریال 24 بودم و این اعتقاد را داشتم که بعد از 24 هیچ سریالی مرا به خود نمی تواند جذب کند.اوایل و تا قسمت سوم سریال فرار از زندان همین طور بود اما بعد از قسمت سوم اوضاع کمی چرخید و من از فضای 24 ای بودن درآمدم و حس کردم که واقعا نباید این 2 سریال را با هم مقایسه می کردم.البته هنوز اعتقاد دارم که رویداد های واقعی تری با اتکا به منطق داستانی و نمایشی بیشتری در 24 وجود دارد تا در فرار از زندان،اما پیچش داستانی قسمت به قسمت فرار از زندان هم قابل چشم پوشی نیست.
شاید استقبال مخاطب ایرانی از چنین سریال هایی همین پیچش های داستانی باشد که در این سریال ها وجود دارند اما در سریال های وطنی خبری از آنها نیست.

شباهت بسیاری بین ژانر های این 2 سریال(24 و فرار از زندان) وجود دارد و تفاوت ها اندک است.در فرار از زندان خبری از رویدادهای تروریستی تیست و تروریستی به آن معنا(اگر از سازمان های مخفی و سیا در این سریال به عنوان تروریست نام نبریم) وجود ندارد.قهرمان به مانند سریال 24 یک نفر است اما داستان یک خط سیر کلی دارد که مدام پیچ می خورد و جلو می رود ولی در 24 یک خط سیر کامل برای تمامی فصول آن وجود ندارد و فصل ها ارتباط غیر مستقیم با هم دارند.

هرگز به دنبال این نباشید که این 2 سریال را با هم مقایسه کنید چون واقعا نمی توانید.ساختارها با هم متفاوت اند و این یکی از فرق های اساسی است.24 و فرار از زندان 2 کلاف در هم پیچیده هستند که تشخیص تفاوت ها و شباهت هایشان سخت و بسیار ظریف است.اینجا قصد ندارم که ویژگی های فرار از زندان را یکی یکی بشمارم و یا برای آن پرونده ای مثل 24 کار کنم.اما تا همین جایی که تا به حال دیده ام باید بگویم بر سوال هایم هر روز اضافه تر می شود.با دیدن هر قسمت از فرار از زندان و فکر کردن روی نحوه داستان و دیالوگ ها سوالات بسیاری برای من به وجود می آید.

همه ما خوب می دانیم(که حتما باید بدانیم) که کمپانی سازنده هر 2 سریال یکی است؛فاکس قرن بستم (20th Century FOX).حتی کارگردانی 2 قسمت اول این سریال هم بر عهده یکی از کارگردان های اصلی سریال 24 بود؛ برد تورنر(Brad Turner). اما به شباهت ها و تفاوت های این 2 سریال برسیم.

در هر دوی این سریال ها که در زمان حکمرانی جرج بوش بر کاخ سفید ساخته شده اند فساد دولتی تا بالاترین مقام یعنی رئیس جمهور نشان داده می شود.در فرار از زندان سرویس مخفی،رئیس جمهور،حلقه کاخ سفید و...همگی زیر سوال می روند که واقعا جای بسی شگفتی ست که کمپانی فاکس در سریال های خود فساد را تا این اندازه نشان می دهد و سوال اینجاست که حد آزادی کمپانی های فیلمسازی برای نشان دادن فساد در سیستم حکومتی آمریکا چقدر است؟

در سریال 24 این آزادی جایگاه های بالاتری را هم نشان می دهد و عملا برای نشان دادن آن وارد کاخ سفید هم می شود و اشارتی به پشت صحنه قدرت هم دارد.نمایش هایی که در هیچ کجای دنیا نخواهید دید.
اما فرق اساسی فرار از زندان و 24 در کجاست؟

24 شبیه به آن می نماید که برای تطهیر اقدامات دولت آمریکا در مبارزه با تروریسم ساخته شده است اما در این سریال که آزادی بسیاری در نمایش دارد اشاره ای به "یازدهم سپتامبر"،"بن لادن" و "فاکس نیوز" و....نمی شود.24 برخلاف نمایش های بی پرده اش در ذات داستانی خود رویه غیر مستقیم در پیش می گیرد و اسمی وجود ندارد.اگر توجه کنیم در سریال 24 چندین بار کشورهای خاورمیانه متهم به همکاری برای حمله به خاک ایالات متحده می شوند اما اسمی از آنها برده نمی شود.در فصل هفتم و هشتم سریال هم نام های ساختگی جای نام های واقعی را می گیرند."سانگالا" که احتمالا شبیه سنگال است.نامی کشوری آفریقایی که دچار درگیری داخلی است و داستان از آنجا آغاز می شود و در فصل هشتم "جمهوری اسلامی کمیستان"؛که ظاهرا شبیه به پاکستان است.
اما در فرار از زندان اتفاقات مکمل دیگری می افتد.در این سریال به کرات از 11 سپتامبر اسم برده می شود.وقتی که مایل اسکافیلد در پوشش مامور سازمان استراتژیک(چنین سازمانی وجود دارد؟) میخواهد سوابق بازرس الکس ماهون را تائید کند و به منزل او می رود در پایان تحقیقاتش همسر ماهون به او می گوید: «پس از "11 سپتامبر" وظیفه تایید ارتقای مامورین و بازرسین سازمان اف بی آی به سازمان اطلاعات(احتمالا همان CIA) واگذار شده است و سازمان استراتژیک از این کار کنار گذاشته شده است».دیالوگی که همسر ماهون می گوید شاید فقط یک دیالوگ نیست.یا در زمانی که سوکره با هواپیما دارد به خاک مکزیک فرار می کند جنگنده های آمریکایی تا درون خاک مکزیک هواپیمای ناشناس را تعقیب می کنند؛کاری که به گفته خلبان هواپیمایی که سوکره در آن سوار است،پس از 11 سپتامبر اتفاق افتاده است.از 11 سپتامبر در فرار از زندان به 2 گونه واکنش نشان داده می شود، یک: واکنشی که نشان می دهد مسئولین آمریکایی خود مسئول و مقصر حادثه بوده اند(اشاره به سازمان سیا و استراتژیک) و دو: واکنشی که حاصل از برخورد بیرونی با حوادثی از این قبیل است(اشاره به تعقیب حتی در خاک کشور دیگری که این یکی با سریال 24 بیشتر می خورد.)

در فرار از زندان برای اولین بار یکی از کارکترها ،پل کلرمن که مامور سازمان CIA است و سپس کنار گذاشته می شود،از بن لادن سخن می گوید.او می گوید «وقتی بن لادن پای چپ را روی پای راست می اندازد نتیجه اش با اینکه پای راستش را روی پای چپش می گذارد،متفاوت است.مایکل به او می گوید که او و برادرش که بن لادن نیستند اما کلرمن می گوید برای آنها فرقی نمی کند» این حرف 2 جنبه دارد،اینکه سازمان های اطلاعاتی آمریکا برایشان فرقی نمی کند که چه کسی مجرم است و او را به شدت زیر نظر دارند و جنبه دوم اینکه هرکس بخواهد این فساد را افشا کند حتما می میرد.یعنی کسی که بخواهد به امنیت آمریکا و امنیت سازمان های اطلاعاتی آمریکا ضربه وارد کند به شدت زیر نظر است حتی اگر بی گناه باشد.

مایکل اسکافیلد نواری از اطلاعات شفاهی خود را در اختیار "فاکس نیوز" قرار می دهدو آن نوار 26 دقیقه کامل و بدون سانسور از "فاکس نیوز" پخش می شود.کمپانی فاکس و زیر مجموعه اش یعنی فاکس نیوز شاید خواسته اند با نشان دادن این تصاویر، نمایشی از آزادی بیان را به بیننده نشان دهند.آزادی ای که در ینگه دنیا برای مایکل اسکافیلدی وجود دارد که می خواهد فساد سیستم حکومتی آمریکا را زیر سوال ببرد.کمی عجیب نیست؟ آیا بیننده ی ایرانی(یا هر بیننده دیگری غیر از آمریکایی) از این اقدامات حیرت زده نمی شود؟ همه این اتفاقات در سریال اتفاق می افتد که ژانر آن پلیسی تروریستی نیست بلکه اکشن هیجانی است.بهتر است فرار از زندان را مکمل سریال 24 بنامیم که نتوانست بعضی حرف ها را به دلیل رویه غیر مستقیم اش بگوید.

در سریال فرار از زندان و 24 کمپانی فاکس در قامت یک منتقد(تند و جدی) سیستم حکومتی ایالات متحده ظاهر شده است و مشخص نیست این حجم از نمایش های بی سابقه از فساد در این سیستم با چه هدفی صورت می گیرد؟

بیننده آگاه با دیدن این 2 سریال(که انصافا جزو بهترین سریال های دنیا هستند) قطعا سوالات بسیاری از خود خواهد پرسید.اینکه چرا سریال 24 بصورت یکجا همه این حرفها را نزد یا چرا اولین رئیس جمهور زن در فرار از زندان یک فاسد است و در 24 یک صلح طلب و متفکر؟

آیا بیننده آمریکایی بعد از دیدن این محصولات و نمایش ها از سیستم ایالات متحده احساس غرور و افتخار می کند یا دچار افسردگی و شرمندگی خواهد شد؟
آیا بهتر نیست به جای پرداختن به نمادها و اینکه بگویم این عنصر در سریال نماد چیز دیگری ست و ..... به فیلمنامه و قصه ها و پرداخت ها توجه کنیم؟آیا کسی هست که جواب این سوالات را بداند؟

از روی پوستر اصلی فصل هشتم سریال 24 چیزهایی حدس زدم(اینکه عمر حسن دقیقا در جایی ایستاده است که پرچم ایران در پشت آن معلوم است) اما خب گزارش جهت دار شبکه "صدای آمریکا" بر تردید های من صحه گذاشت.

اینکه عمر حسن در سریال (با بازی آنیل کاپور) تصویری شبیه به یک رهبر جمهوری اسلامی در خاورمیانه دارد.خب البته ما فقط جمهوری اسلامی نیستیم و پاکستان هم جمهوری اسلامی است. این را از این جهت می گویم که زیاد خودمان را نگیریم.شاید اینها فقط جوسازی باشد.

اما گزارش "صدای آمریکا" در شب گذشته خیلی ها را ترغیب به دیدن فصل هشتم سریال 24 کرد.می گویند کارکتر عمر حسن قطعا شما را به یاد احمدی نژاد می اندازد.
ما که هنوز ندیده ایم و تا دیدن این فصل هم چندین ماه فاصله داریم...هر وقت دیدیم حتما به شما خواهیم گفت.
بزودی در پرونده سریال 24 از همین وبلاگ بیشتر خواهید خواند(از بس وعده دادم خسته شدم!!!این امتحانات هم که تموم نمیشه!!! )

سریال 24 یکی از دیدنی ترین سریال های در حال حاضر جهان است که پخش آن از سال 2001 از تلویزیون فاکس آمریکا آغاز ‏گردیده است.داستان های این سریال به صورت اپیزودیک و در 8 فصل(تا امسال 2010) به تصویر کشیده شده.جک باور مامور ‏فدرال در واحد ضد تروریستی(‏CTU‏) است که در هر قسمت درگیر مشکلاتی می شود.فصل های این سریال با یکدیگر ارتباطی ‏غیر مستقیم دارند.‏
روایت جذاب و غیر قابل پیش بینی سریال باعث می شود هر بیننده ای به این سریال و داستان های آن علاقه مند شود.کیفر ‏سادرلند،الیشیا کتبرت،سارا کلارک،کارلوس برنارد و ... از جمله بازیگران این سریال هستند.نقش مامور فدرال جک باور را بازیگر ‏انگلیسی یعنی کیفر سادرلند 43 ساله بازی کرده است.او از 35 سالگی تاکنون درگیر بازی در این سریال بوده است.فصل هشتم ‏این سریال(که البته مشخص نیست فصل آخر آن باشد یا خیر) در ژانویه 2010 از تلویزیون فاکس پخش خواهد شد.‏

از مقدمه کلیشه ای که بگذریم به متن این سریال می رسیم.‏

سریال 24 را به همه توصیه می کنم که ببینند.هر قسمت این سریال هم درس برای فیلمسازان ما است و هم روایت جذابی ‏برای دنبال کردن دارد.شما به عنوان مخاطب اگر از قسمت اول مخاطب این سریال باشید قطعا در پایان هر قسمت راغب به دیدن ‏قسمت بعدی هستید و این امر مشترکی در میان همه بینندگان این سریال بوده است.قطعا این مورد نشان می دهد که دست ‏اندرکاران این سریال توانسته اند بیینده را راغب به دیدن سریال کنند و با کش ندادن یک موضوع یا شخصیت بتوانند روایت گر یک ‏داستان جذاب باشند.بحث ها درباره این سریال بسیار است و شاید صدها مطلب بتوان درباره آن نوشت.اما شما را می خواهیم ‏بیشتر به حاشیه مخاطب این سریال ببریم.‏

تصویر رو بچسب !‏

اول بیاییم از نوع تصویربرداری و تدوین سریال صحبت کنیم. اگر سریال را دیده باشید خواهید دید که تمامی صحنه های این فیلم ‏با دوربین متحرک تصویربرداری شده است و نوع تدوین تصاویر این سریال کمک شایانی به روان بودن سریال و داستان کرده است.‏

البته فرق اساسی تصویربرداری این سریال که همگی با دوربین متحرک بوده با دیگر فیلم ها و سریال هایی که ما اینچنین دیده ‏ایم این است که در سکانس های بسیاری از سریال 24 این دوربین است که داستان را جلو می برد. اگر بخواهیم دقیق تر نگاه ‏کنیم می بینیم که دوربین در این سریال در خیل عظیمی از سکانس ها قصد دارد مخاطب خود را به قول معروف گول بزند و ‏قضاوت نهایی را از او بگیرد.شاید این برای اولین باری باشد که دوربین یکی از اجزای اصلی فیلمنامه یک سریال می شود.‏

‏ اصل مهم در چنین سریال هایی(پلیسی،اکشن،معمایی) این است که شما ندانید در سکانس بعدی چه اتفاقی خواهد افتاد و ‏نتوانید داستان را حدس بزنید.کاری که در فصل اول سریال بسیار تا بسیار حرفه ای و ارزشمند از کار درآمده است و شما با دیدن ‏ساعت آخر اپیزود آخر فصل اول قطعا غافلگیر خواهید شد.‏
جلوه تقسیم پرده(چند تصویر در یک صحنه+یک ثانیه شمار) هم رکن اصلی این سریال است چون در 24 نیاز است که چندین ‏داستان با یکدیگر وو هماهنگ جلو بروند.داستان هایی که اگرچه در انها کمی غلو وجود دارد اما ارتباط آنها کاملا منطقی و به جا ‏است."فوکوس" هم نقش بسزایی در جذابیت بصری این سریال داشته است.با توجه به نوع تصویربرداری این سریال که کاملا ‏متحرک است و به سبک چشم انسان تعبیه شده است این قابلیت(فوکوس)  خیلی حرفه ای کار شده است و باید به مدیر ‏تصویربرداری این سریال بابت این خلاقیت تبریک گفت.‏



شخصیت ها

جک باور:کسی که همیشه خدا دچار مشکل است و از همه بدتر یک مشکل اساسی به نام کیم باور دارد! این آدم نه از شکنجه ‏با شوک الکتریکی هراس دارد و نه از شیرجه رفتن با بمب اتم ! سوپرمن زمینی است !همسر و فرزندش را بسیار دوست دارد.‏

کیفر سادرلند هم به خوبی از پس صحنه های اکشن برآمده و هم احساسی(نگاه کنید به صحنه وداع با دخترش در فصل دوم ‏سریال).جک باور مطیع هیچ کس نیست جز رئیس جمهور یعنی دیوید پالمر.او جان رئیس جمهور را تا به حال چند بار نجات داده ‏است.از قانون شکنی هم هراسی ندارد و مهم نیست چه بلایی سر قانون و همکارانش می آید.او باید به هدفش برسد.از مرگ ‏بقیه خوشش نمی آید و دوست دارد دشمنانش را هم فقط بازداشت کند.به غیر از ویکتور دریزن و پسرش که بابت انتقام از ‏دخترش(که فکر کرده بود مرده است) آنها را به قتل رساند. شاید والاس در فصل دوم سریال راست می گوید.او یک قاتل بالفطره ‏است اما دوست ندارد این بالفطره بودن به بالفعل نشان داده شود. ‏

کیم باور:اعصاب آدم را با خنگ بازی هایش خرد می کند.در حالی که پدرش در یک ماموریت سری است زنگ می زند و از پدرش ‏می پرسد به یک قاتل تیر بزنم یا نه !! خب بزن بره دیگه !!!‏
کیم شخصیتی است که چندان خودش را نشان نمی دهد.البته با خنگ بازی هایش چرا ! تصمیم ها و حرف های احمقانه او ‏گاهی اوقات دیگر با غلتک از روی اعصابتان رد می شود.همیشه هم برای پدر مشکل درست می کند و جک باور باید گند های ‏این خانم را جمع کند. به طور کل شخصیت (...) است !‏

دیوید پالمر:باراک اوباما مدل 2001 تا 2003 می شود دیوید پالمر.انگار همگی شخصیت باراک اوباما چندین سال پیش در دیوید ‏پالمر دیده شده است.حرف هایش و صلح طلبی اش و دوری اش از جنگ و احترام متقابل چیزهایی است که ملت آمریکا در ‏سالهایی دیده است که جرج بوش داشت عراق و افغانستان را نابود می کرد.شاید سریال 24 خدمتی بس بزرگ به دموکرات های ‏آمریکایی و باراک حسین اوباما کرده باشد.او به خاطر دوری از جنگ هم چندین بار سوقصد می شود و هم از سمتش برکنار...‏
شخصیت پالمر دوست داشتنی و تصمیم هایش و اعتمادش به جک باور مخاطب را از خود خشنود می سازد.تمامی اطرافیانش به ‏او خیانت می کنند.از همسر سابقش(شری پالمر) تا رئیس دفترش یعنی مایک نوویک.‏

تونی آلمیدا: قوی،جذاب و قانون پرست.تمام چیزهایی که می توان درباره تونی گفت دز همین 3 کلمه خلاصه می شود.او از ‏جک باور خوشش نمی آید اما گاهی اوقان که حق مسلم با باور است به همکاری با او ادامه می دهد و قانون ها را هم می ‏شکند.در حالی که از جک کتک خورده و مچ پایش مو برداشته اما به خاطر باور قانون شکنی می کند.او نمی خواهد روابط ‏شخصی اش را وارد کارش کند اما میشل دسلر را خیلی دوست دارد و همین باعث می شود با او ازدواج کند.گاهی اوقات مزه ‏های خوبی هم می پراند در حالی که بسیار جدی ست.وجود او برای ‏CTU‏ یک آرامش کم نظیر است.بعد از رفتن موقتی جک باور ‏و نینا مایرز او افسر ارشد سی تی یو می شود و آنجا را به سبک خود مدیریت می کند.بعد از جک باور او دوست داشتنی ترین ‏شخصیت سریال است.او در همه فصل های سریال غیر از فصل ششم حضور دارد.‏

میشل دسلر: بعد از رفتن نینا مایرز او جای نینا را در سی تی یو می گیرد و همان اول رابطه اش با تونی آلمیدا لوو می ‏رود.میشل جسور و شجاع است و در کارش بسیار جدی ست اما طاقت ورود روابط خانوادگی اش را به حوزه کارش ندارد.تنها ‏کسی که می تواند به او کمک کند تونی است.چهره او یک رگ آسیایی دارد که این به با نمک بودن او کمک شایانی کرده ‏است.او به مانند تونی قانونی است اما بدش نمی آید برای کمک به جک باور قانون را دور بزند.‏

مایلو:مخ کامپیوتر با آن تیپ نه چندان عادی اش ! و با گوشواره هایش!! مایلو را فعلا فقط در فصل اول دیدیم اما گویا در فصل ‏های بالاتر او دوباره باز خواهد گشت.‏


پیشنهاد برای روزی که شاید این سریال دوبله شد:‏

جک باور/منوچهر والی زاده
دیوید پالمر/حسین عرفانی
سعید مظفری/تونی آلمیدا


‏


اما روایت از دیگر ملل در 24‏

در این سریال نمایندگانی از دیگر ملل هم وجود دارند که گاهی اوقات تصاویر نشان داده شده از آنها باعث شود که آنان از بودن ‏چنین شخصیتی در سریال احساس تنفر کنند. روایت از مسلمانان،ایرانی ها،عرب ها و ملت هایی که به هر حال روزگارانی چند ‏همیشه متهم بوده اند و هستند.تصاویری که شاید نابخردانه باشند و همچنین تصویر درستی نباشند.‏

شاید کسانی بگویند که این از سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا نشات می گیرد اما به هر حال داستانی ست که دارد روایت ‏می شود. به رغم مخالفت هایی که با توع نشان دادن تصویر از دیگر ملل و مذاهب در برخی از صحنه های سریال است اعتقاد ‏دارم که باید پای این محصولات با هوشمندی تمام نشست و از پخش آنها هراسی نداشت.باید به دقت تمامی روایت ها را زیر ‏نظر داشت.در فصل دوم سریال از مسجد،نماز،الله اکبر و کارکترهای مسلمان تصویر ناخوشایندی عرضه میشود گرچه باید در کنار ‏آنها کارکتر امام جماعت مسجد را هم در نظر گرفت.(که البته می دانیم که نمایشی است)‏

شاید یکی از دلایلی که این سریال تا به حال از سوی صدا و سیما خریداری و پخش نشده است همین باشد.تصویری نه چندان ‏خوشایند از ایرانی ها یا مسلمان ها.گرچه این سریال پابند چنین نکاتی نیست.شما در جای جای این سریال حملات کوبنده ای را ‏به سیستم حکومتی و حتی اجتماعی آمریکا می بینید اما خب اینجا صدای کسی در نمی آید و شاید ما خوشمان هم بیاید.‏
بحثی در این مورد ندارم اما این حرفم را تکرار می کنم که باید و باید وقتی پای این سریال ها و فیلم ها می نشنیم ، هوشمندانه ‏همه چیز را زیر نظر داشته باشیم و فقط سطح را نبینیم.‏

این مطلب همه چیز درباره سریال 24 نبوده و نیست.اگر وقت بود بیشتر خواهم نوشت. ‏





پی نوشت(1):‏

اگر فیلمنامه 24 را به صورت فایل متنی داشته باشیم تعدد 3 واژه ‏Protect‏ و ‏‎ Safeو ‏Trust Me‏ رو قطعا خواهیم دید.امنیت، ‏محافظت و بهم اعتماد کن‏

پی نوشت(2):‏

فصل چهارم سریال را ندیده ام.با توجه به شروع دانشگاه ها و ترم سختی که در پیش دارم شاید نتوانم دیگر به تماشای سریال ‏بپردازم.کار سختی است اما ...‏
اما پیشنهاد میکنم سریال را حتما ببینید.حتی اگر جمعه شب ها ساعت 22 از کانال فارسی1 با آن دوبله های محشرش!! پخش ‏شود.‏
حوصله دیدن سریالی را به صورت تکی و انفرادی ندارم.نمی دانم روزی دوباره رغبت خواهم کرد که ‏DVD‏ سریال 24 را در دستگاه ‏پخش بگذارم یا نه ...‏

.
.
.

پی نوشت پس از دیدن قسمت دوبله شده:

افتضاح !

مشکل دوبله فارسی1 این است که نه صداها خاص دوبله هستند و از همه مهم تر این صداها "حس" ندارند.فک کنم دوبله فارسی 1 حداقل 50 سالی از ما عقب باشد.کاش 24 را دوبلورهای خودمان دوبله کنند.
‏ ‏