تبلیغات
هنر هفتم - 93=85+8 | درباره آلبوم جدید بنیامین بهادری
جمعه 5 اردیبهشت 1393  02:09 ب.ظ

93 = 8 + 85

درباره آلبوم جدید بنیامین بهادری

امید محمودزاده ابراهیمی: در انتهای سال 92 بالاخره آلبوم بنیامین بهادری پس از یک سال و نیم کش و قوس منتشر شد. در طی این مدت ترانه شرقی و محسن رجب پور از تهیه کنندگی آلبوم 93 کنار رفتند و گروه بنیامین موزیک تشکیل شد. گروهی که فرید احمدی را به عنوان ترانه سرا، نیما وارسته را به عنوان تنظیم کننده و علی منصوری را به عنوان رهبر ارکستر با خود می بیند. این آلبوم ابتدا قرار بود در تابستان یا پاییز سال 91 منتشر شود اما اتفاقات نامعلوم مانع این کار شد تا 91 تبدیل به 93 شود. در طی همین یک سال و نیم اتفاق تلخ فوت همسر بنیامین بهادری هم به جمیع اتفاقات اضافه شد و تأثیر محسوسی روی 93 گذاشت اتفاقی که اگر نمی افتاد شاهد آلبومی به مراتب متفاوت‌تری از بنیامین بهادری می‌بودیم. البته قطع ارتباط کاری بنیامین و ترانه شرقی خیلی روی رابطه‌ی شخصی بین بنیامین و محسن رجب پور تأثیر نگذاشته چون همان طور که از عکس های منتشر از مراسم همسر بنیامین و گزارش های رسانه های مختلف مشخص بود محسن رجب پور با تلاش وافر خود تمامی هماهنگی ها را انجام می داد و در یک گفتگو هم تأکید کرده بود که این پایانِ یک همکاری کاری بود و هیچ کدورتی بین او و بنیامین نیست.
قرار بود فرشید فارسیان هم در گروه بنیامین موزیک حضور داشته باشد اما به نظر می رسد سبک تنظیم های فرشید چندان با کلیت آلبوم بنیامین هماهنگ نبود و به همین خاطر است که اسم وی را در نه گروه بنیامین موزیک می بینیم و نه جزو تنظیم کنندگان آلبوم، فرشید فارسیان پیش از این در تنظیم یک قطعه به نام «خط سوم» با بنیامین همکاری داشت. قطعه ای متفاوت با تصنیف/ترانه ای متفاوت از مولانا و فرید احمدی. قطعه ای که فیدبک های مناسبی در بین طرفداران بنیامین ایجاد نکرد.




ترانه های فرید

نمی توان با اطمینان کامل گفت که ترانه های فرید احمدی در آلبوم 93 بهترین ترانه های وی هستند که در این آلبوم کار شده اند. می دانیم که چند کار از آلبوم کنار گذاشته شده است. قطعه ی « تا حالا عاشق شدی» که تیرماه 91 به همراه قطعه «آشوب» منتشر شد دیگر در آلبوم بنیامین جایی ندارد. قطعه ی آشوب با یک ریمیکس مجدد در آلبوم قرار گرفت اما ترانه ی خیلی خوب "تا حالا عاشق شدی" از آلبوم کنار گذاشته شده است.
فرید احمدی در ترانه سرایی نوگرا و ریسک پذیر است. ترانه ی آهنگینی چون « کجای دنیای» در آلبوم دوم بنیامین(88) کار اوست و همین ترانه را باید در کنار قطعه دست نگهدار آلبوم 93 قرار دهیم.
فرید احمدی تاکنون 2 بار هم به تصنیف ها و ترانه های دیگران دست برده است. ترانه ی بوی عیدی فرهاد را برای بنیامین تغییر داد و بنیامین هم آن را در کنسرت هایش اجرا کرد. مصرع هایی به تصنیف مولانا اضافه کرد و قطعه خط سوم ساخته شد. همه اینها را در خاطر داشته باشیم تا برسیم به ترانه دست نگهدار هم که بیت اول خود را از غزل 403 سعدی گرفته و فرید احمدی بقیه آن را با تاسی از این غرل سعدی؛ ترانه گفته است. به نظر می رسد این سبک کارها و قطعات یکجور رَج زدن برای فرید و بنیامین بود. تست افکار عمومی و فیدبک ناشی از اجرا و انتشار این ترانه ها 100% برای بنیامین و فرید مهم بوده است. فرید احمدی پس از خط سوم و بوی عیدی دیگر به ترانه های دیگران دست نبرد او در ترانه دست نگهدار هم بیت اول را از سعدی وام گرفت و بقیه ترانه را به سبک خود سروده است. سبکی که البته با بنیامین و سبک کارهایش نمی خواند.
حالا در 93 قطعه دست نگهدار هم نوعی تست مخاطبان بنیامین است که چقدر با این سبک ترانه ها ارتباط برقرار می کنند به نظر می رسد این تلاش هم بی سرانجام باشد. بنیامین از روزی که اولین قطعه رسمی اش را خواند با سبکی از موسیقی و تنظیم وارد شد که نمی تواند خیلی آن را تغییر دهد. سبکی که در آلبوم 93 با قطعاتی چون قهوه، مدار، عشق داغ من، فقط شبیه خودتی و عشق در روز قیامت دنبال شده است.
به لحاظ  چیدمان ترانه ها و قطعات؛ بنیامین 93 کپی 85 درآمده است.
 در قطعه اول آلبوم 85 بنیامین بدون موزیک و همراه با شروع آن آغاز به خواندن می کند :
اگه یه وقت بغض می کنم ...گاهی تبسم می کنم
 در 93 و در اولین قطعه یعنی قهوه هم همین اتفاق می افتد.
دلم قهوه می خواد..... همین حالا با تو ......
قطعه قهوه هم از سبک و این داستان در ترانه که مختص فرید احمدی است نشأت گرفته است. ترانه رو به جلو می رود و قصه ی قهوه به اتمام می رسد.
ترانه ی دوم افسونگر نام دارد و کوتاه ترین قطعه‌ی آلبوم است. دو دقیقه و 29 ثانیه. شبیه به قطعاتی که بنیامین در آلبوم 88 خوانده بود. در آلبوم 88 قطعات کوتاه حتی چند ثانیه ای مقدمه ای بر ترانه ی بعدی بودند اما افسونگر یک ترانه ی مستقل است که فقط حرف خود را کوتاه می زند و در بهترین تایم خود تمام می شود. ترانه ی افسونگر به لحاظ قافیه بندی در برخی مصرع ها بسیار به ترانه گل هیاهو (آهای خوشکل عاشق) رضا جزمطلب تبریزی از آلبوم غریبه با صدای فریدون آسارایی نزدیک می شود.(البته این نکته را هم به یاد داریم که فرید احمدی در آلبوم غریبه فریدون آسارایی هم  با دو ترانه حضور داشت. ترانه‌های خاطره و فاصله‌ها)
آهای ساعت بیدار؛ آهای ضربه ی تکرار(در ترانه افسونگر)
آهای صدای گیتار؛ آهای قلب رو دیوار(در ترانه گل هیاهو)
اگر سنت وام گیری در ترانه ها و ترانه سراهای وطنی باب بود شاید فرید احمدی می توانست از ترانه ی خیلی خوب رضا جزمطلب تبریزی و خصوصاً همان عبارت «قلبِ رو دیوار» وام بگیرد و آن را به افسونگر اضافه کند. افسونگر در بهترین تایم خود تمام می شود و نوبت به «مدار» می رسد...
 بازهم کار متفاوتی از فرید احمدی که به نوعی ادامه ی جریان کجای دنیای است. ترانه ای که از واژگان جدید و عامه به طرز هوشمندانه ای سود می برد. « دارم تو رو می عشقمو توام منو می عشقی و...» این واژگان متعلق به نسل سومی ها و چهارمی هاست. به لحاظ واژگان ادبی چیزی به اسم « می عشقم» معنای عشق ورزی نمی دهد اما در واژگان عامه به واژگانی که در گفتگوها، چت ها، استاتوس ها ، فیس بوک ها در جریان است. ملودی و تنظیم قطعه مدار براساس ترانه فرید انجام شده کاری که در آلبوم اول روی قطعه تنگ غروب انجام شده بود.
نکته ی دیگری که این ترانه از آن سود می برد استفاده از تکنیک بازی با کلمات است. بازی با واژگان شعری استفاده از حرف پایانی یک واژه و بکار بردن آن در واژه بعدی. شاید شما هم دقت کرده باشید که در مشاعره ها شاعری که قرار است شعر بگوید باید شعر خود را با حرف آخر شعر قبل از شاعر قبلی شروع کند. در ترانه  مدار حرف «ی» و آوای ُ (همزه) الهام بخش این بازی واژگانی شده است. ( یهو ..... دل بده هوُوُوُ این گره هوُوُوُ یهوُوُوُ واکن تو یهوُوُوُ..... دل بده هوُوُوُ این گره هوُوُوُ یهوُوُوُ واکن تووو)
در این ترانه هم به مانند ترانه آلبوم قبلی بنیامین با کلمات « من و تو» بازی بسیاری شده:
 « کار توئه همه کار توئه همه کارای من انتظار توئه همه چرخش من رو مدار توئه بی قرار توئه دلی که حالا دست برندار توئه دست کشیده از عشقی که کار توئه نه این کار منه نه این کار توئه»
استفاده از واژه تو 8 بار ، من 3 بار
در ترانه‌ی "آهای تو" در آلبوم 88 بنیامین می شنیدیم:
« تو رو من ، من تو رو تو رو خدا خوده خدا میدونه که من تو رو تو رو من ، من تورو تورو و من تورو تورو من تورو دوست دارمت»
استفاده از واژه تو 9 بار ، من 7 بار
ترانه «دوباره چشمات» هم قصه گونه است شروع ترانه با «یکی بود یکی نبود» است. این عبارت در قصه های ایرانی شروع کننده قصه است، اما همه ترانه صورت سوم شخص تعریف نمی شود و در ادامه یکی بود یکی نبود روایت ترانه اول شخص هم می شود.
ترانه «هفته¬ی عشق» جزو اولین ترانه های بنیامین است که در آن؛بنیامین ترانه‌ی کار را، وسط آهنگ دوباره از اول می خواند. معمولاً بنیامین عادت نداشت و ندارد که یک ترانه را در آهنگش از اول بخواند. به طور مثال اگر به ترانه مدار دقت کنید ابتدای آن با « دارم تور می عشقو توام منو می عشقی» آغاز می شود اما این بیت ترانه دیگر در ادامه ترانه تکرار نمی شود و سعی می شود تکرار ترانه از میانه صورت بگیرد.
این تکرار نشدن ابتدای ترانه هم دقیقا کار فرید احمدی است که قصه وار ترانه هایش را جلو می برد و اجازه نمی دهد ابتدای قصه دوباره تکرار شود اما در هفته عشق این اتفاق افتاده است.
ترانه «عشق در روز قیامت» هم چنین است البته چون این ترانه حسابش با بقیه فرق می کند نیاز به توضیح بیشتری دارد. در ادامه به این ترانه خواهیم پرداخت.
ترانه «عشق داغ من» هم ترانه خوبی است. همان جنس کارهای همیشگی فرید است. فضای تعلیق در خود دارد. در ترانه می شنویم ( عشق داغ من/ عشق ماه من/ اشتباه من/ اتفاق من) این مصرع های کوچک و آوا دار همان جنس کجای دنیای است. یکی از ترانه خیلی خوب فرید است.
این ترانه در ادامه فضای تعلیق ترانه اش، فضای تنظیم متفاوتی هم دارد و ترانه هرچه جلوتر می رود فضای تنظیم هم در ادامه آن عوض می شود. استفاده از ترومپت در نیمه اول آهنگ و میانه آهنگ و گیتار الکتریک در نیمه دوم انتهایی ترانه همین مفهوم را می رساند. البته در بخش کاور آلبوم اشاره‌ای به نوازنده ترومپت نشده است. اگر هم کار سینتی سایزر باشد باز هم در کاور آلبوم اشاره ای به آن نشده است.
ترانه «یه خونه» که پس از مرگ همسر بنیامین بهادری سروده شده بسیار قوی است. فرید حتی در این کار هم چیزی کم نگذاشته است. بهترین ترانه که شاید وصف حال عشقی است که تا حالا از دست رفته است. فرید حتی در اینترانه وصف حالی را آورده است که تا بحال در کارهای قبلی او نبود. عاشقی که از درد فراق معشوق حتی حرف های خودش را هم پس و پیش می زند. این نکته در اینجای ترانه مشهور است :
یه خونه که ما توش تولد که نیستی .... دوباره بگیریم چه حیف شد که نیستی.
ردیف این بیت روی کلمه نیستی است. هیچ قافیه ای نیست و فقط وزن کلمات در امتداد یکدیگر است این بیت ترجمه شعری این عبارت است : ( تو اون خونه ای که ما توش تولد گرفتیم چه حیف که تو الان اونجا نیستی)
ترانه فقط شبیه خودتی هم وزن ترانه هایی چون قهوه ، دوباره چشمات و عشق داغ من است.
ترانه «گل یاس 2 »هم ترانه عجیبی است. ترانه به سبک کارهای بنیامین است. شماره 2 دارد. شماره 1 آن را «شادمهر عقیلی» در وصف حضرت زهرا(س) خوانده بود و ترانه آن متعلق به فرید بود. این دو ترانه ی هم اسم را دو تن از بهترین خواننده های پاپ خوانده اند. اما فرق کار بنیامین عربی خواندن آن است و اینکه در وصف یک شخصیت مذهبی سروده نشده است. اینکه چه نیازی به عربی خواندن وسط ترانه فارسی است را فرید و بنیامین باید بگویند. رومانتیک ترین ترانه آلبوم شاید همین گل یاس 2 است.
ترانه «آشوب» را که قبلاً شنیده ایم. یک سال و نیم پیش در تیرماه 1391 اما حالا با تنظیمی دیگر در آلبوم قرار گرفته است. این اولین باری است که بنیامین در آلبومش یک ریمیکس به جای قطعه اصلی قرار می دهد. البته دلیل آن می تواند شباهت تنظیم قطعه‌ی قبلی «آشوب» به ابتدای قطعه «عشق در روز قیامت» باشد.
 «آشوب» و «هفته عشق» دو ترانه تکراری آلبوم هستند که قبل از عرضه آلبوم منتشر شده اند و به همین دلیل است که قطعه «تا حالا عاشق شدی؟» از آلبوم 93 کنار گذاشته شده است. حضور همین 2 کار تکراری هم چندان به نفع آلبوم نیست. حتی اگر تعداد کل ترانه ها از 12 به 13 افزایش پیدا کند. سیروان خسروی در آلبوم سومش یعنی جاده رویاها هم همین کار را کرد و 4ترانه ای که قبلا آنها را به صورت تک آهنگ منتشر کرده بود در آلبوم گنجاند و این کار باعث شد کلیت آلبوم وی تکراری بنظر برسد. البته این موضوع را می دانیم که تولید یک قطعه موسیقی رایگان نیست و خواننده حق دارد همه قطعاتی که منتشر کرده است در آلبوم بگنجاند اما گوش های متفاوت این موضوع را نمی پسندند.
ترانه «عشق در روز قیامت» متفاوت ترین قطعه آلبوم است. شما با شنیدن این ترانه (اگر حافظه تاریخی خوبی داشته باشید) به یاد یک ترانه قدیمی بنیامین می افتید. « ترانه واژه»
در واقع «عشق در روز قیامت» ورژن کامل شده ی «ترانه واژه» را می شنوید. عشق در روز قیامت برخلاف نام خود عشق را در دوران حال حاضر تعریف می کند. تنظیم این قطعه اما شاید شبیه بیشتر به « آدم آهنی» از آلبوم 85 باشد.
فرید در ترانه عشق در روز قیامت کلا چند عبارت یا مصرع بیشتر به کار نبرده است و بقیه ترانه مربوط به ارتباط کلمات و وزن آنها با یکدیگر است. فضای متفاوتی را به تصویر می کشد. ترانه عشق در روز قیامت با این اوصاف فقط وصف کننده چند چیز بیش تر نیست. عشق؛ عشق در دوران حاضر. مابقی کلمات وصف این 2 را می گویند. کلماتی که وزن برابری با هم دارند.
البته شاید ذکر این نکته بی ربط به نظر برسد اما در دعای جوشن کبیر در شب های قدر خوانده می شود با چنین موضوعی روبه رو هستیم. دعای جوشن کبیر وصف پروردگار از جانب بنده اش است. صفت هایی هم وزن و قافیه دار و آهنگین در عین حال طولانی و با یکدیگر مرتبط. فرید احمدی خواسته یا ناخواسته دقیقاً چنین کاری را کرده کلماتی را هم وزن و قافیه دار در کنار هم چیده و از کنار هم قرار دادن آنها « عشق در روز قیامت» ساخته شده است.



تنظیم‌های نیما

نیما وارسته پس از یک جدایی موقت دوباره به تیم بنیامین و فرید اضافه شد. او در طی این چند سالی که از بنیامین جدا بود با چند خواننده کار کرد که شاخص ترین آنها حمید عسگری بوده  و آلبوم کما 2؛ حمید عسگری کل تنظیم های آلبوم کما 2 را به نیما وارسته سپرده بود اما نتیجه آن چیزی که باید می‌شد، نبود.
ضعف در ملودی و کپی کاری از چند تنظیم آلبوم 85 بنیامین ، کما 2 را در رده آلبوم های متوسط آن سال قرار دارد. به نظر می رسید نیما وارسته هم به کپی کردن کارهای خودش روی آورده اما سال 90 بود که زمزمه های همکاری دوباره نیما با بنیامین ورد زبان ها شد. بنیامین آلبوم دوم اش به پیام شمس سپرده بود و پس از این همکاری نه چندان هماهنگ تصمیم گرفته بود تنظیم کارهایش را دوباره به نیما بسپارد.
تیرماه 91 در آستانه برگزاری کنسرت های بنیامین 2 تک آهنگ از او با تنظیم هایی از نیما وارسته منتشر شد. در ضمن انتشار آهنگ ها گفته میشد که کار تنظیم آلبوم 91 بنیامین مشترکا ً توسط نیما وارسته، علی منصوری و فرشاد فارسیان خواهد بود. علی منصوری بازیگر سابق تلویزیون و سریال خط قرمز چند سالی هست که به گروه بنیامین پیوسته است و حالا رهبر گروه ارکستر وی است. فرشاد فارسیان هم تنظیم کننده ای است که کار تنظیم قطعه خط سوم را برای بنیامین انجام داد. تنظیم های وی اکثراً در سبک پراگرسیو Progressive است. سبکی که به هیچ عنوان حتی نزدیک به کارهای بنیامین نیست و شاید همین عامل باعث شده که در بنیامین 93 نامی از او در شناسنامه آلبوم نبینیم.


بنیامین
بنیامین سومین آلبوم اش را در سبک آلبوم اولش منتشر کرده است. اتفاق تلخ فوت همسر بنیامین کاملاً روی آلبوم سوم اش سایه انداخته. با اینکه تمام سعی بر آن شده که آلبوم 93 یکدست در بیاید اما نمی توان سایه اتفاقی که برای بنیامین افتاد را نادیده گرفت. بحث فقط سر یک ترانه نیست. کلیت آلبوم از ریتم کمی خارج شده است. بنیامین در این آلبوم یک قطعه ی 5 دقیقه ای با سبکی متفاوت از کارهای اصلی اش در آلبوم دارد. کار متفاوتی که بنیامین انجام دادن آن را پذیرفته است.


آخرین پست ها