تبلیغات
هنر هفتم - مرثیه ای بر یک رویا| کلیپ سازی در ایران
پنجشنبه 14 اردیبهشت 1391  07:26 ب.ظ


موزیک ویدئو "دلتنگتم" به کارگردانی علی قاضی زاده

امید محمودزاده ابراهیمی: کلیپ سازی در ایران یک پارادوکس واقعی به تمام معناست! گاهی اوج را می شکافد و جلو می رود و گاه آنقدر ضعیف عمل می کند که به اوج هم شک می کنی!
نمونه های خوب و بد آن هم بسیار زیاد است. از کلیپ های خوب بهمن تیرگان بگیرید تا کلیپ های متوسط و ضعیف حمید شفیع زاده که از اولین ها بودند تا فربد خوش طینت(Fred) که کلیپ فوق العاده حرفه ای "طفره نرو" زانیار خسروی را ساخت تا گروه بروبکس که کلیپ های حرفه ای،فانتزی در سبک خود می ساختند.
نمی توان مجموعه کلیپ سازی در ایران را محکوم به پیشرفت کرد و خط یکدست رو به افق برای آن کشید. هیچ کجای دنیا هم اینطور نیست. کلیپ خوب وجود دارد، کلیپ بد هم وجود دارد. به طور مثال یک خواننده خارجی مثل امانوئل گوت(با اسم مستعار(Manu-L) چندی پیش کلیپی داشت به اسم No Superstar که می توان گفت کلیپ-کنسرت بود. یعنی کلیپ را در حین اجرای چند کنسرت ضبط و مونتاژ کرده بودند. همین خواننده چند ماه بعد کلیپ بعدی اش با نام Single Ladies را ارائه می دهد. این کلیپ در حالی که از آهنگ و تنظیم خوبی بهره می برد اما نسبت به اثر قبلی ضعیف تر و سطحی تر ساخته شده است. این را یک بیننده عادی هم می تواند بفهمد. پس همیشه همه چیز رو به بالا نیست و گاهی پایین افتادن هم وجود دارد. اما به نسبت کلی در حال حاضر ساخت کلیپ رو به پیشرفت است.
تکنولوژی روز و جلوه های ویژه و دیجیتال کلیپ سازی را هم از حمله های روزافزون خود بی نصیب نگذاشته اند. تابستان سال گذشته Britney Spears با ارائه کلیپ I Wanna Go به کارگردانی Chris Mars Piliero رسماً نشان داد که کلیپ سازی هم دست کمی از فیلمسازی نیست و حد و حدودی هم ندارد. کلیپ وی از انواع و اقسام جلوه های ویژه بهره برده بود و پرده ی سبز نقش بی بدیلی در ساخت این موزیک ویدئو داشت.
اما در ایران هنوز می توان کلیپ سازانی را دید که دارند سیاه مشق پس می دهند و در دهه 90 شمسی هنوز به سبک دهه 70شمسی کلیپ می سازند. آنقدر ضعیف که به بودن افرادی مثل فربد خوش طینت و گروه بروبکس در ایران شک می کنید!
گمان می کنم دلیل این عقب رفت را باید در جدی گرفتن یا نگرفتن کار کلیپ سازی در ایران جستجو کرد. فربد خوش طینت یا گروه بروبکس کار کلیپ هایی که می سازند را جدی می گیرند و بقیه سرسری رد می کنند. حمید شفیع زاده در یک سال 80 کلیپ برای خواننده های مختلف ساخت! خب این آمار بالا که الکی نیست! معلوم است سرسری گرفته شده است. باید منطقی بود و باور کرد که کج کردن دوربین کلیپ ساختن نیست!
خیلی ها همین را هم غنیمت می دانند و اعتقاد دارند با نبود یک رسانه آزاد و قانونی در کشور برای موسیقی، وجود همین آدمها هم غنیمت است. بله! غنیمت است اما رویه پیشرفت چه می شود؟ همیشه قرار است به غنیمت ها دل خوش باشیم؟ راه پیشرفت را به خاطر غنیمت ها طی نکنیم؟ این راهی است که کلیپ سازی ایران در آن قرار دارد...پس حداقل با قدرت، ولو با سرعت کم آن را طی کند. بالا و پایین خواهیم داشت اما سرسری گرفتن یا جدی گرفتن بحث دیگری است.


امروز کلیپ جدید بهنام صفوی به نام "دلتنگتم" از آلبوم جدیدش یعنی "آرامش" که به زودی عرضه می شود را از سایت موسیقی ایرانیان دانلود کردم و دیدم به امید آنکه بهنام صفوی که کارش را در موسیقی از همان ابتدا خوب شروع کرد، این بار در کلیپ سازی هم شروع خوبش را ادامه دهد. بهنام چند سال پیش قبل از اینکه مجوز بگیرد یک کلیپ با حمید شفیع زاده کار کرده بود که انصافاً کلیپ بدی نبود. اما "دلتنگتم" یک پسرفت وحشتناک برای وی محسوب می شود.
"دلتنگتم" را علی قاضی زاده کارگردانی کرده است. فضای کلیپ و آهنگ تقریباً به هم می آیند(غم پنهان را تداعی می کنند) اما ژست های بهنام صفوی و حرکات دوربین و محیط فیلمبرداری آن(که به نظر می رسد در شمال ضبط شده باشد) همگی دست به دست هم داده اند که کلیپ دلتنگتم به جای آنکه مخاطب را مشتاق به خرید آلبوم "آرامش" کند، بیشتر وی را پس بزند!
کلیپ به این خاطر تبلیغات و فروش بیشتر آلبوم موسیقی ساخته می شود. پس لازماً باید از عناصر جذاب و فکرها و ایده های ناب و خوب بهره ببرد اما کلیپ جدید بهنام صفوی همه این ویژگی ها را برعکس دارد! این کلیپ، ملودی خوب بهنام و زانیار خسروی و تنظیم جذاب سیروان خسروی را تقریباً نابود کرده است.
وقتی کلیپ I Wanna Go از بریتنی اسپیرز در حال پخش از شبکه های جهانی بود خیلی ها به دنبال این بودند که آهنگ این کلیپ را حتما از اینترنت دانلود یا خریداری کنند در حالی که این آهنگ قریب به 8 ماه قبل از تولید موزیک ویدئو در قالب آلبوم Femmle Fatale به بازارها آمده بود! اما با پخش موزیک ویدئو دوباره فروش آلبوم هم بالا رفت. حالا این رویه ها را با هم مقایسه کنید...یک کلیپ آنقدر جذاب است که 8ماه پس از عرضه آلبوم دوباره فروش آلبوم را بالا می برد، اما از این طرف کلیپی ساخته می شود که قرار است مخاطب به فروش آلبوم ترغیب کند اما تمام راه ها را برعکس می رود.
شاید هنوز یاد نگرفته ایم که تصویر باید جذاب باشد تا مخاطب را به خود جذب کند. درست است که کلیپ سازان ایرانی از هر المانی برای جذابیت نمی توانند استفاده کنند اما این محدودیت چیزی نیست که بشود به آن استناد کرد و ناله از آن برآورد. خیلی ها در همین محدودیت، جذابیت هایی خلق کردند که بی نظیر بوده است.



پی نوشت ها:

# بهانه این یادداشت، دیدن موزیک ویدئو "دلتنگتم" از بهنام صفوی بوده است. از لینک های مرتبط در این پست و در سایت موسیقی ایرانیان دانلودش کنید.

#من کارگردان یا تدوین گر نیستم. سینما هم نخوانده ام. تمام نظراتم به عنوان یک "مخاطب" پیگیر موسیقی و موزیک ویدئو است.

#آهنگ ها و کلیپ های خارجی که اسم بردم در یوتیوب کاملا موجودند برای دیدن. اگر فیلتر است تقصیر من نیست! دنبالشان در سایت های ایرانی بگردید برای دانلود!





آخرین پست ها